MAKALELERÖzel Dosya

Stratejik Planların Hazırlık ve Uygulama Süreçlerinin Olası Riskleri

Stratejik Planların Hazırlık ve Uygulama Süreçlerinin Olası Riskleri

Özet

5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun yürürlüğe girmesiyle birlikte, yönetim sorumluluğu modeli ve stratejik yönetim anlayışı benimsenmiş ve kamuda, uluslararası standartlara uygun yönetim ve denetim ilkelerinin uygulanması amaçlanmıştır.

Yeni bir anlayışla hazırlanarak, 2006 yılı başında yürürlüğe giren ve önemli reformların kamuda yerleşmesini hedefleyen 5018 sayılı Kanun’un uygulanmasında ve reform sürecinin gerekliliklerinin yerine getirilmesinde halen ciddi sorunların bulunduğu açıktır. Uygulama eksikliklerinin yanında, 5018 sayılı Kanun’a uyumlu olmayan, 832 sayılı Sayıştay Kanunu’nun yürürlükten kaldırılma sürecinin de gecikmesi önemli bir sorun olarak karşımıza çıkmıştır.

Nihayetinde, 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun ve buna Kanun’a ilişkin ikincil/üçüncül mevzuat düzenlemelerinin de yürürlüğe girmesi ile birlikte, dış denetim raporlarının sonuçları yayımlanmaya başlanmış ve kamu yönetimine ilişkin ciddi sorunların olduğu kamuoyu nezdinde ciddi bir tartışma konusu olmuştur.

Bu yazımızda, 5018 sayılı Kanun ile getirilen performans esaslı bütçe anlayışının önemli bir bileşeni olan stratejik planların, hazırlanması, uygulanması ve sonuçların izlenmesi/değerlendirilmesi süreçlerine ilişkin olası riskler tartışılarak, başarılı bir stratejik plan olmasını engelleyebilecek bu risklere ilişkin çözüm önerilerimizi paylaşacağız.

  1. Giriş

Yeni kamu mali yönetimin önemli unsurlarından biri stratejik yönetim anlayışıdır. Bu anlayış çerçevesinde, kuruma özgü bir stratejik plan hazırlanması, kamu kaynaklarının bu plan esas alınarak kullanılması, kuruma ilişkin vizyon ve misyon bildirimlerinin belirlenmesi ve amaçlar/hedefler ile bütçe arasında sıkı sıkıya bir ilişki kurulması gerekmektedir.

Stratejik planla, kamu idareleri vizyon, misyon, amaç ve hedeflerini belirlemektedir. Bununla birlikte, kamu idareleri performans göstergelerini de belirleyerek, başarı ölçütlerini ortaya koymaktadırlar. Stratejik plan, kamu idarelerinin bütçelerinin hazırlanmasında esas alınan ve kaynakların planlamasında önemli bir görevi yerine getiren bir belgedir.

5018 sayılı Kanun’da stratejik plan;

“kamu idarelerinin orta ve uzun vadeli amaçlarını, temel ilke ve politikalarını, hedef ve önceliklerini, performans ölçütlerini, bunlara ulaşmak için izlenecek yöntemler ile kaynak dağılımlarını içeren plan”

olarak tanımlanmıştır. Kanun’la, kamu idarelerine kalkınma planları, programlar, ilgili mevzuat ve benimsedikleri temel ilkeler çerçevesinde misyon ve vizyonlarını oluşturmak, amaçlar ve ölçülebilir hedefler saptamak, performanslarını önceden belirlenmiş olan göstergeler doğrultusunda ölçmek ve uygulamanın izleme ve değerlendirmesini yapmak amacıyla katılımcı yöntemlerle stratejik plan hazırlama görevi verilmiştir.

5018 sayılı Kanununun 9 uncu maddesi hükmüne dayanılarak, Kamu İdarelerinde Stratejik Planlamaya İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik yayımlanarak[1], uygulamaya ilişkin yöntem/süreç hakkında rol ve sorumluluklar belirlenmiştir.

Diğer taraftan, Haziran 2003’te Devlet Planlama Teşkilatı tarafından “Kamu İdareleri İçin Stratejik Planlama Kılavuzu” hazırlanmışsa da Haziran 2006 yılında 2.sürümü ile güncellenerek, uzun yıllar kamu idareleri için bu kılavuz ile uygulama yönlendirilmiştir.

Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı tarafından belediyelere yönelik stratejik planlama rehber taslağı yayımlanmış ve alınan görüşler çerçevesinde 2019 yılında “Belediyeler İçin Stratejik Planlama Rehberi” ile de güncel rehber yürürlüğe girmiştir[2].

Ayrıca, Kamu İdarelerince Hazırlanacak Stratejik Planlara Dair Tebliğ[3] de 02.05.2018 tarih ve 30409 (Mükerrer) sayılı Resmî Gazete’de yen tebliğ ile yürürlükten kaldırılarak, yeni tebliğ yayımlanmıştır.

  1. Stratejik Planların Kamu Bütçeleri Açısından Önemi

5018 sayılı Kanun’un 9.maddesinde; “Kamu idareleri bütçelerini, stratejik planlarında yer alan misyon, vizyon, stratejik amaç ve hedeflerle uyumlu ve performans esasına dayalı olarak hazırlarlar.” Hükmü yer almaktadır. Diğer taraftan, anılan Kanun’un 10.maddesinde ise üst yöneticilerin sorumluluğundan bahisle aşağıdaki hükümlere yer verilmektedir:

Üst yöneticiler, idarelerinin stratejik planlarının ve bütçelerinin kalkınma planına, yıllık programlara, kurumun stratejik plan ve performans hedefleri ile hizmet gereklerine uygun olarak hazırlanması ve uygulanmasından, sorumlulukları altındaki kaynakların etkili, ekonomik ve verimli şekilde elde edilmesi ve kullanımını sağlamaktan, kayıp ve kötüye kullanımının önlenmesinden, malî yönetim ve kontrol sisteminin işleyişinin gözetilmesi, izlenmesi ve bu Kanunda belirtilen görev ve sorumlulukların yerine getirilmesinden Bakana; mahallî idarelerde ise meclislerine karşı sorumludurlar.

Ayrıca, söz Kanun’un bütçe ilkelerini düzenleyen 13.maddesinde ise aşağıdaki düzenleme bulunmaktadır:

“c) Bütçeler kalkınma planı ve programlarda yer alan politika, hedef ve önceliklere uygun şekilde, idarelerin stratejik planları ile performans ölçütlerine ve fayda-maliyet analizine göre hazırlanır, uygulanır ve kontrol edilir.

d) Bütçeler, stratejik planlar dikkate alınarak izleyen iki yılın bütçe tahminleriyle birlikte görüşülür ve değerlendirilir.”

Yukarıda yer verilen hükümler çerçevesinde; stratejik planların kamu bütçeleri için oldukça önemli bir belge olduğu, bütçelerin bu belgeye uygun hazırlanma zorunluluğunun bulunduğu açıktır.

Stratejik planlar denetim açısından da karşımıza çıkmaktadır;

İç Denetçilerin Görevleri

“İdarenin harcamalarının, malî işlemlere ilişkin karar ve tasarruflarının, amaç ve politikalara, kalkınma planına, programlara, stratejik planlara ve performans programlarına uygunluğunu denetlemek ve değerlendirmek.[4]

Dış Denetim

“…genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin hesap verme sorumluluğu çerçevesinde, yönetimin malî faaliyet, karar ve işlemlerinin; kanunlara,  kurumsal amaç, hedef ve planlara uygunluk yönünden incelenmesi ve sonuçlarının Türkiye Büyük Millet Meclisine raporlanmasıdır.[5]”            

Dolayısıyla, kamu bütçelerinin hazırlanmasında esas alınacak belge olan stratejik planlar, denetim sırasında da karşımıza çıkmakta ve kamu idarelerinin harcamalarının, plan ve programa uyguluğu da kontrol edilmektedir.

  1. Hazırlık Süreçlerinin Riskleri

3.1. Bütçe ve Performans Programı ile Stratejik Plan Hazırlık Sürecinde Takvim Sorunu

Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğinin, bütçe çağrısı başlıklı 22.maddesinde; “Kurumlarda üst yönetici, her yıl Haziran ayının sonuna kadar stratejik plân ve performans programına uygun olarak gider bütçelerini hazırlamak üzere birimlere çağrı yapar.” Düzenlemesine yer verilmiştir. Bütçe çağrısının kurum içinde duyurulacağı tarih itibariyle, hukuken esas alınabilecek ve 2020 yılı bütçe çalışmalarına esas olacak bir plan ortada bulunmamaktadır. Dolayısıyla, harcama birimlerine duyurularak bütçe çağrısının da bu anlamda bir önemi kalmamaktadır.

Diğer taraftan, anılan Yönetmelik’in 24.maddesine göre bütçe tasarılarının ağustos sonu belediye encümenine, 27.madde kapsamında da “büyükşehir ilçe belediyelerinde Ekim ayı toplantısında görüşülmek üzere Ekim ayının birinci gününden önce; büyükşehir belediyeleri ve diğer belediyelerde ise Kasım ayı toplantısında görüşülmek üzere Kasım ayının birinci gününden önce meclise sunulması” gerekmektedir. Henüz stratejik plan onaylanmadan, bütçenin encümende görüşülmesi söz konusu olacaktır.

Bununla birlikte, Kamu İdarelerince Hazırlanacak Performans Programları Hakkında Yönetmelik’in 4. Maddesinde aşağıdaki düzenlemeye yer verilmiştir:

“(5) Kamu idarelerinin performans programını hazırlama süreci, kamu idarelerinin üst yöneticisi ve harcama yetkilileri tarafından program dönemine ilişkin öncelikli stratejik amaç ve hedeflerin, performans hedef ve göstergelerinin, faaliyetlerin ve bunlardan sorumlu harcama birimlerinin belirlenerek, en geç Mayıs ayı sonuna kadar üst yönetici tarafından harcama birimlerine yazılı olarak duyurulmasıyla başlar.”

Performans programına ilişkin çalışmaların başlayabilmesi için idarenin amaçlarının/hedeflerinin ve performans göstergelerinin belirlenmesi şarttır. Ancak, performans programına ilişkin çalışmaların başlayacağı tarih itibariyle, stratejik planın esaslı unsurları henüz belirlenmemiş durumdadır.

Yukarıda yer verilen mevzuat düzenlemeleri çerçevesinde belirli bir takvimi bulunan bütçe ve performans programı çalışmalarına esas olacak stratejik plan henüz hazırlanmadığından, harcama birimlerinin esas alabileceği, idarenin öncelikleri, amaçları/hedefleri, performans göstergeleri, gerçekleştirilmesi planlanan projeleri ile bunların maliyetleri hakkında veri bulunmamaktadır.

Stratejik planların, 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 41.maddesinde yer alan; “Belediye başkanı, mahallî idareler genel seçimlerinden itibaren altı ay içinde; kalkınma plânı ve programı ile varsa bölge plânına uygun olarak stratejik plân ve ilgili olduğu yıl başından önce de yıllık performans programı hazırlayıp belediye meclisine sunar.” Hükmü gereği, 30/09/2019 tarihine kadar belediye meclislerine sunulması zorunlu olup[6], bu hazırlık sürecinin çok iyi kullanılması gerekmektedir.

Dolayısıyla, stratejik plan kapsamında yapılması gereken teknik, ayrıntılı ve zaman alacak birçok analiz veya çalışmanın, idarenin bütçe ve performans programı çalışmalarıyla uyumlu ve tutarlı yürütülmesi şarttır.

Daha açık bir ifadeyle, stratejik plan için yayımlanacak iç genelge ve hazırlık programı, performans programı için yapılması gereken duyuru ve 2020 yılı bütçesine ilişkin çağrı arasında sıkı ilişki kurulmalı ve hazırlık programı kapsamında düzenlenmesi gereken zaman çizelgesi, bunlar arasındaki tutarlılığı sağlamaya yönelik hazırlanmalıdır.

3.2. Stratejik Planlarda Danışmanlık ve Eğitim İhtiyacı Sorunu

Danışmanlık hizmeti temel olarak 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nda tanımlanmıştır. Ancak, idarelerce memur eliyle hazırlanması zorunlu belgelerin veya idari işlemlerin danışmanlara havale edilmesi denetimlerde kamu zararı olarak değerlendirilmektedir.

Buna ilişkin emsal bir Sayıştay kararında aşağıdaki sonuca varılmıştır:

“XXX Belediyesinin 2007 yılı Stratejik Plan, Faaliyet Planı ve Uygulama Programının Hazırlanması ve Takibi işinin danışmanlık kapsamında yaptırılması

…Dilekçiler dilekçelerinde söz konusu işin danışmanlık hizmeti alım işi olduğunu, stratejik plan ile faaliyet planının tamamen firma tarafından yapılmadığını, firma yetkililerinin oluşturulan komisyona danışman olarak katıldıklarını belirtmiş olsalar da işe ait teknik şartname incelendiğinde sözleşme konusu işin yöntem ve süreç danışmanlığı değil, Strateji Geliştirme Başkanlığı’nın görevleri arasında bulunan faaliyet planı ve uygulama programının hazırlanması, takibi ve raporlanması olduğu anlaşılmaktadır.

İhaleye ilişkin Teknik Şartnamede dilekçinin belirttiğinin aksine yöntem ve süreç danışmanlığı değil, Faaliyet Raporunun Hazırlanması, Uygulanması ve Takibi işinin teknik detayları düzenlenmiştir. Dolayısıyla teknik şartname hükümlerinden bilfiil faaliyet planı ve uygulama programının hazırlanması, takibi ve raporlanması işinin yüklenici tarafından gerçekleştirildiği anlaşılmaktadır. Ayrıca taraflar arasındaki sözleşmenin 5 inci maddesinde de işin tanımı “Belediyenizin 2007 Yılı Faaliyet Planı ve Uygulama Programının Hazırlanması ve Takibi” olarak belirtilmiştir. Sonuçta yapılan danışmanlık değil işin bilfiil kendisinin yerine getirtilmesidir.

Bu itibarla, dilekçi iddialarının reddedilerek 1336 sayılı ilamın 3 üncü maddesiyle 33.038,88 YTL.’ye ilişkin tazmin kararının TASDİKİNE,”

(Sayıştay Temyiz Kurulu Kararı Yılı 2007 Dairesi 2 Dosya No 34197 Tutanak No 34908 Tutanak Tarihi: 8.5.2012)

Burada dikkatimizi çeken, Kamu İdarelerinde Stratejik Planlamaya İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik değişikliği sonrasında, genel ilkelerde yer alan “yöntem ve süreç danışmanlığı ile eğitim hizmetleri” ifadelerinin kaldırılmasıdır.

Değişikliğe ilişkin karşılaştırma aşağıdaki tabloda gösterilmiştir:

2006 tarihli “Kamu İdarelerinde Stratejik Planlamaya İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik” 2018 Tarihli “Kamu İdarelerinde Stratejik Planlamaya İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik”
Genel İlkeler Başlıklı 5.madde Genel İlkeler Başlıklı 5.madde
c) Stratejik planların doğrudan doğruya kamu idarelerince ve idarelerin kendi çalışanları tarafından hazırlanması zorunludur. İhtiyaç duyulması hâlinde idare dışından temin edilecek danışmanlık hizmetleri sadece yöntem ve süreç danışmanlığı ile eğitim hizmetleri konularıyla sınırlıdır.  a) Stratejik planlar bilfiil kamu idarelerince ve idarelerin kendi çalışanları tarafından hazırlanır.

Bu değişiklik sonrasında, planların hazırlık çalışmalarında ihtiyaç duyulan danışmanlık ve/veya eğitim hizmetlerinin dışarıdan temin edilip edilemeyeceği hususu daha fazla tartışmalı hale gelmiştir.

5393 sayılı Belediye Kanunu’nun belediyelerin giderlerini düzenleyen 60.madde kapsamında; “hizmete ilişkin eğitim harcamaları”, “danışmanlık ve denetim hizmetleri karşılığı yapılacak ödemeler”, “Belediye hizmetleriyle ilgili olarak yapılan kamuoyu yoklaması ve araştırması giderleri” belediye bütçesinden karşılanabilecektir. Yönetmelikte, danışmanlık veya eğitim hizmeti alınabileceğine ilişkin düzenleme olmamasına karşın, anılan Kanun’un belediye gideri sayılan hizmetlerin satın alınabilmesi söz konusu olabilecektir.

Dolayısıyla, idare personeli tarafından bilfiil hazırlanması zorunlu olan raporların, danışman eliyle hazırlanması mümkün bulunmamaktadır. Ancak, stratejik plan hazırlık programında belirlenen eğitimlerin dışarıdan alınabileceğini veya paydaş analizlerini yapmaya yönelik kamuoyu araştırmalarının hizmet alımı eliyle gerçekleştirilebileceğini düşünmekteyim.

Stratejik plana ilişkin alınacak eğitim ve/veya danışmanlık hizmetlerinde, idarece hazırlanması zorunlu çalışmaların, danışmanlarca yapılması, planlamanın yapılma amacı ile de çelişmektedir. Belediyelerce yapılabilecek danışmanlık hizmet alımları hakkında yayımlanan ayrıntılı bir yazıda, konuyla ilgili mevzuat tartışmalarına değinmiştim[7].

3.3. Çalışmalarda Katılımın Sağlanmasında Yaşanabilecek Olası Sorunlar

Kamu İdarelerinde Stratejik Planlamaya İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik’in, 5.maddesinde;

“b) Kamu idaresi çalışanlarının, kamu idaresinin hizmetlerinden yararlananların, kamu idaresinin faaliyet alanı ve hizmetleri ile ilgili sivil toplum kuruluşlarının, ilgili kamu idareleri ile diğer paydaşların katılımları sağlanır ve katkıları alınır.” Düzenlemesine yer verilmektedir.

Bu düzenleme ile plan çalışmalarının katılımcı yöntemlerle hazırlanma zorunluluğu ortaya konulmuştur.

Diğer taraftan Kalkınma Bakanlığınca, “Katılımcılığın İlkeleri: Katılımlı Çalışmaları Tasarlayan, Uygulayan ve Yönetenler İçin Uygulama Kılavuzu” İle “Paydaş Anketleri Stratejik Yönetim Süreçlerinde Paydaş Anketi Hazırlama, Uygulama ve Analiz Rehberi” yayımlanarak, uygulanabilir yöntem önerileri idarelere sunulmuştur.

İstatistiki, teknik ve bilimsel yöntem önerilerinin yer aldığı rehberlerin, belediyelerce uygulamasında ciddi sorunların bulunduğunu düşünmekteyim. Şöyle ki, özellikle dış paydaşlara yönelik soru örneklerinin bulunduğu rehberde, sadece bakanlıklar için örnek sorulara yer verilmiştir. Oldukça önemli olan iç paydaş soru örnekleri de rehberlerde bulunmamaktadır.

Bununla birlikte, belediyelerin güncel, yoğun ve süregelen iş yükü ve süreçleri çerçevesinde, paydaş analizleri için teknik bilgiye sahip olmaları, bu analizleri yapmaları ve anlamlı sonuçlar elde etmeleri pek de olası gözükmemektedir.

Paydaş analizlerinde anlamlı ve plan için gerekli sonuçların alınabilmesi için aşağıdaki önerilerim bulunmaktadır:

– İç paydaş analizleri; idarenin hizmet içi eğitimlerinin, bütçe ve mali işlemlerinin, kurumsal risk durumu ile yönetim becerilerinin sorgulandığı, kuruma özgü sorunları tespit edebilecek anket soruları hazırlanmalıdır.

– Dış paydaş analizleri; vatandaş, kamu kurumları, sivil toplum kuruluşları ile özel işyerleri için ayrı ayrı anket soruları hazırlanmalı ve gönüllü çalışma, ortak hizmet projeleri gibi alanlarda ihtiyaç veya beklentiler sorgulanmalıdır.    

Belediyelerce özellikle dış paydaşların belirlenmesinde ve dış paydaşlara yönelik analizler yapılmasında ciddi sorunların olduğunu düşünmekteyim. Örneğin, İstanbul’un anadolu yakasındaki “A” belediyesi, avrupa yakasındaki “B” belediyesine dış paydaş anket formu gönderebilmektedir.

Rehberde, dış paydaşlar; “belediyenin sunduğu ürün ve hizmetlerden yararlananlar ile belediyeden etkilenen veya belediyeyi etkileyen belediye dışındaki kişi, grup veya kurumlar” şeklinde tanımlanmış ve dış paydaşlara örnek olarak da aşağıdaki gerçek veya tüzel kişiler sayılmıştır:

Belediyenin hizmet verdiği şehrin sakinleri, şehirde bulunan yerli ve yabancı turistler ile geçici olarak şehre gelen ya da şehirde ikamet eden kişiler

Belediyenin bağlı kuruluşları ve şirketleri

Şehrin gelişimini ve yaşam kalitesini etkileyen diğer kamu kurum ve kuruluşları ile üniversiteler

Şehrin ekonomisini etkileyen özel sektör kuruluşları

Meslek birlikleri ve sivil toplum kuruluşları gösterilebilir

Dolayısıyla, hizmetlerinden etkilenmeyen diğer bir başka belediyenin dış paydaş olma ihtimali bulunmamaktadır. Bu durum, dış paydaş analizinin doğru sonuçlar vermesini engelleyerek, stratejik plana yansıması gereken katılımcılığın sağlanmamasına neden olabilecektir.

3.4. Yenilenen Seçimler Nedeniyle Yaşanabilecek Gecikme Sorunları

Yüksek Seçim Kurulu’nun İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı için seçimin yenilenmesi kararı da stratejik plan çalışmaları için oldukça önemli bir sorun olarak karşımıza çıkmaktadır. Sadece büyükşehir belediyesini etkileyeceği düşünülse bile, seçimin yenilenmesi kararı, ilçe belediyelerini de doğrudan etkilemektedir. Bunun nedeni, 5216 sayılı Büyükşehir Belediye Kanunu’nun, Büyükşehir ve ilçe belediyelerinin görev ve sorumlulukları başlıklı 7.maddesinde yer alan aşağıdaki hükümleridir:

“Büyükşehir belediyesinin görev, yetki ve sorumlulukları şunlardır:

a) İlçe belediyelerinin görüşlerini alarak büyükşehir belediyesinin stratejik plânını, yıllık hedeflerini, yatırım programlarını ve bunlara uygun olarak bütçesini hazırlamak.

Büyükşehir belediyelerinin birçok yatırımı, ilçe belediyeleri de etkilemekte veya büyük ölçekli yatırımlarda koordinasyonun sağlanması gerekmektedir.

Belediyelerde üst yönetici değişikliği, doğal olarak ciddi bir kadro değişikliğini de beraberinde getirmektedir. Yenilenen kadroların, önem derecesi yüksek plan, program ve bütçe raporlarına ilişkin mevzuatı öğrenmesi, doğru araçlara ulaşması ve mevzuata uygun raporlar ortaya koyması zaman alabilecektir. Dolayısıyla, büyükşehir belediyesi ile ilçe belediyeleri arasında bu süreçte kurulması gereken yoğun iletişimin aksaması ve/veya gecikmesi, ilçe belediyelerinin de bütçe, program ve plan çalışmalarını da doğrudan etkilemektedir.

Stratejik planlar için 6 aylık süreç, seçimin kesinleşmesinden itibaren başladığı için İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı’nın plan hazırlık süreci otomatik ertelenecektir. Ancak, İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı’nın stratejik planından ve hatta plan hazırlık çalışmalarından bile etkilenecek ilçe belediyeleri için mevzuat değişikliğine gidilerek, ilçe belediyelerine ek süre verilmesine (örneğin kasım ayı meclisinde stratejik planının kabul edilebilmesine) yönelik bir mevzuat değişikliğinin yerinde olacağını düşünmekteyim.

3.5. Stratejik Planların, İç Kontrol ve Kurumsal Risk Çalışmalarıyla İlişkilendirilmesinde Yaşanabilecek Sorunlar

Stratejik planlamaya ilişkin yeni Rehber’de yer alan “Hedef Kartı” ile performans göstergelerinin ve bunlara ilişkin risklerin belirlenmesi gerekmektedir.

Rehber’de bu konuda aşağıdaki açıklamalar yapılmaktadır:

Hedeflerin belirlenmesi ve detaylandırılması aşamalarında her bir hedefe ilişkin risklerin tespit edilerek analiz edilmesi ve bu risklere ilişkin önlemlerin belirlenmesi gerekir. Hedefe ulaşmada karşılaşılabilecek riskler, açıklamaları ve kontrol faaliyetleriyle birlikte tanımlanır.

Risk analizine ilişkin detaylı çalışmaların Kamu İç Kontrol Rehberine göre gerçekleştirilmesi gerekmekle birlikte stratejik plan kapsamında belediyelerin asgari seviyede hedefe ilişkin risk ifadesi ile riskin açıklamasını ve kontrol faaliyetlerini belirlemesi gerekir. Bu çalışma ne kadar detaylı yapılırsa hedef, performans göstergeleri, faaliyet ve projeler de o kadar sağlıklı belirlenir; hedeflerin gerçekleşmesinin önündeki engeller baştan tespit edilerek önlem alınır ve stratejik planın uygulama etkinliği artar.

Hedef risklerinin belirlenmesinde ve analizinde temelde iç kontrol bağlamında gerçekleştirilen risk analizi çalışmalarından yararlanılır. Bununla birlikte durum analizi bulguları ile iç denetim raporları da dikkate alınır.

Tablo 16’nın stratejik planda yer alması zorunlu olmayıp stratejik plan hazırlıklarında kullanılması beklenmektedir. Risk değerlendirmesi sonucunda;

    • Hedef
    • Performans göstergesi
    • Gösterge değerleri
    • Göstergenin hedefe etkisi
    • Faaliyet ve projeler ile maliyette değişiklikler yapılabilir.

Risk analizi çalışmaları, sadece stratejik planın hazırlanma aşamasında değil uygulama ile izleme ve değerlendirme aşamalarında da sürekli gözden geçirilmesi gereken bir döngüdür. Bu doğrultuda risk analizi çalışmaları iç kontrol sistemi çerçevesinde düzenli olarak yapılır.

Yukarıda yer verilen risk çalışmaları çoğu kamu kurumunda hatalı, eksik ya da hiç yapılmamış durumdadır. Belediyeler dahil kamu kamu idarelerinde süreçlerin haritalandırılmasına ve analizine, personel görev tanımlarının oluşturulmasına, harcama birimlerinin görev, yetki ve sorumluluk alanlarının belirlenmesine yönelik yapılması gereken çalışmaların yeterli düzeyde yapıldığı söylenemez. Bununla birlikte, Kamu İç Kontrol Rehberi kapsamında hazırlanması gereken “Risk Oylama Tablosunun”, “Risk Kayıt Formunun” ve “Konsolide Risk Tablosunun” çoğu belediye tarafından hazırlanmadığını tahmin etmekteyim.

Sonuç olarak, kurumsal risk yönetimi ve iç kontrol çalışmalarının eksik, hatalı veya hiç yapılmadığı bir idarede, risklerin hedef kartlarında doğru ve anlamlı yer bulmasında güçlükler yaşanacaktır.

3.6. Stratejik Planların Kabul Edilmeme Riski

5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun, Meclisin feshi başlıklı 30.maddesinde aşağıdaki hükümlere yer verilmiştir:

“Belediye meclisi;

a) Kendisine kanunla verilen görevleri süresi içinde yapmayı ihmal eder ve bu durum belediyeye ait işleri sekteye veya gecikmeye uğratırsa,

b) Belediyeye verilen görevlerle ilgisi olmayan siyasî konularda karar alırsa,

İçişleri Bakanlığının bildirimi üzerine Danıştayın kararı ile feshedilir.

İçişleri Bakanlığı gerekli gördüğü takdirde meclisin feshine dair bildirim ile birlikte, karar verilinceye kadar meclis toplantılarının ertelenmesini de ister. Danıştay, bu hususu en geç bir ay içinde karara bağlar.

Bu şekilde feshedilen meclisin yerine seçilen meclis, kalan süreyi tamamlar.”

Diğer taraftan, anılan Kanun’un, belediye başkanlığının sona ermesi başlıklı 44.maddesinde ise aşağıdaki hükümlere yer verilmiştir:

“…

d) Meclisin feshine neden olan eylem ve işlemlere katılması,

Hâllerinden birinin meydana gelmesi durumunda İçişleri Bakanlığının başvurusu üzerine Danıştay kararıyla başkanlık sıfatı sona erer.”

Belediye başkanları, 5393 sayılı Kanun’un 38.maddesi kapsamında; “b) Belediyeyi stratejik plâna uygun olarak yönetmek, belediye idaresinin kurumsal stratejilerini oluşturmak, bu stratejilere uygun olarak bütçeyi, belediye faaliyetlerinin ve personelinin performans ölçütlerini hazırlamak ve uygulamak, izlemek ve değerlendirmek, bunlarla ilgili raporları meclise sunmak.” İle ilgili görevleri bulunmaktadır.

Diğer bir anlatımla, başkan, belediyeyi stratejik planla yönetecektir. Dolayısıyla, meclis tarafından planın kabul edilmemesi, belediye başkanı açısından ciddi hukuki sorunları beraberinde getirebilecektir.

  1. Planda Öngörülmeyen Projelerin/Faaliyetlerin Gerçekleştirilmesine İlişkin Riskler

Kamu idareleri, 5018 sayılı Kanun’un 3.maddesinde tanımlanan kamu giderlerini[8] bütçeden karşılayabilmektedirler. Bu giderleri karşılayabilmeleri için de 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu kapsamında, ödeneklerinin bulunması şarttır. Dolayısıyla, kamu gideri olan ve ödeneği olan bir işin gerçekleştirilmesinde kural olarak bir sorun bulunmamaktadır.

Stratejik planda yer almayan bir projenin/faaliyetin bütçeden karşılanması, performans denetiminin konusu olup, bu denetimler ise mali veya hukuki sorumluluk doğurmamaktadır.

Performans denetiminde sorun yaşamayan bir kamu idaresi stratejik planda öngörmediği bir işi yapabilmesi için, planı güncelleyebilecektir. Güncelleme; misyon, vizyon ve amaçlar değiştirilmeden stratejik plan döneminin kalan yılları için hedeflerde yapılan değişikliklerdir. İlave kaynak temininin mümkün olmadığı durumlarda yapılacak değişikliklerin uygulanmakta olan planın toplam kaynak gereksinimini değiştirmeyecek nitelikte olması gerekmektedir. Güncelleme ihtiyacının tespiti için stratejik plan izleme ve stratejik plan değerlendirme toplantılarının sonuçlarından yararlanılması yerinde olacaktır. Güncelleme, bir stratejik plan döneminde en fazla iki kez yapılabilmekte ve güncellenen hususlar ikinci güncellemenin konusu olamamaktadır.

Rehber, güncellemenin kapsamına aşağıdaki konuları almıştır:

Mevcut hedef ifadesinin değiştirilmesi, çıkarılması ya da yeni bir hedef eklenmesi

Mevcut performans göstergelerinin değiştirilmesi, çıkarılması ya da yeni bir performans göstergesi eklenmesi

Mevcut performans göstergelerinin değerlerinin değiştirilmesi

Performans göstergelerinin hedefe etkisinin değiştirilmesi

Sorumlu ve işbirliği yapılacak birimlerin değiştirilmesi

Mevcut risklerin değiştirilmesi, çıkarılması ya da yeni bir risk eklenmesi

Mevcut faaliyet ve projelerin değiştirilmesi, çıkarılması ya da yeni bir faaliyet ve proje eklenmesi 

Hedefe ilişkin toplam maliyet tahmininin değiştirilmesi

Hedefe ilişkin tespitler ve ihtiyaçların değiştirilmesi, çıkarılması ya da yeni bir tespit ve ihtiyaç eklenmesidir.

Güncelleme talebi gerekçeli bir şekilde ve aşağıda yer alan şablona uygun olarak hazırlanan güncellenecek hususlarla birlikte belediye meclisinin onayına sunulması ve belediye meclisinin onayını müteakip plana son şekli verildikten sonra güncellenmiş nihai versiyon Strateji ve Bütçe Başkanlığına gönderilmesi gerekmektedir.

Yukarıda yer verilen güncelleme çalışmaları, planda öngörülmeyen ve sonradan ortaya çıkan proje/faaliyet alanları için gerekli bir esneklik sağlamaktadır.

Ancak mülga yönetmelikte, meclis kararı aranmazken yönetmelik değişikliği ile meclis kararının alınma şartı, faaliyet/proje için meclisin onayı gibi bir sonuç doğurabilecektir. 5018 sayılı Kanun ile getirilen yönetim sorumluluğu modelinde, bütçenin verildiği ve ödeneğin kurumsal kod ile tanımlandığı harcama birimlerinin yetkilileri, kamu gideri olması şartını yerine getirdikleri sürece giderin gerçekleştirme süreci başlatabilmektedirler.

Her ne kadar kamu zararı gibi bir riski bulunmamakla birlikte, harcama yetkililerinin, planda öngörülmeyen faaliyetlerin/projelerin ortaya çıkması durumunda, belediye meclisinden onay/izin almaları gibi bir süreçle karşılaşmaları hem bürokrasi yaratacak hem de 5018 sayılı Kanun ile getirilen yönetim sorumluluğu modeline uygun olmayacaktır.

2006 tarihli “Kamu İdarelerinde Stratejik Planlamaya İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik” 2018 Tarihli “Kamu İdarelerinde Stratejik Planlamaya İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik”
Stratejik planların süresi, güncelleştirilmesi ve yenilenmesi

MADDE 7 – (1) Stratejik planlar beş yıllık dönemi kapsar.

(2) Stratejik planlar en az iki yıl uygulandıktan sonra stratejik planın kalan süresi için güncelleştirilebilir. Güncelleştirme, stratejik planın misyon, vizyon ve amaçları değiştirilmeden, hedeflerde yapılan nicel değişikliklerdir.

 

Tanımlar

MADDE 4 – (1) Bu Yönetmelikte geçen;

c) Güncelleme: Misyon, vizyon ve amaçlar değiştirilmeden stratejik plan döneminin kalan yılları için hedeflerde yapılan değişiklikleri,

Güncelleme

MADDE 17 – (1) Stratejik planlar, plan döneminin kalan yılları için güncellenebilir. Güncelleme bir stratejik plan döneminde en fazla iki kez yapılabilir. Güncellenen hususlar ikinci güncellemenin konusu olamaz.

(2) İlave kaynak temininin mümkün olmadığı durumlarda yapılacak değişikliklerin uygulanmakta olan planın toplam kaynak gereksinimini değiştirmeyecek nitelikte olması gerekir.

(3) Stratejik planın güncellenmesi kararı bakanlıklar ile bakanlıkların bağlı, ilgili ve ilişkili kuruluşlarında üst yöneticinin teklifi ve ilgili bakanın onayı; diğer kamu idarelerinde ise üst yöneticinin onayı ile alınır.

(4) Mahalli idareler hariç diğer kamu idarelerince alınan güncelleme kararı, gerekçesi ve güncellenecek hususlarla birlikte en geç Haziran ayı sonuna kadar Bakanlığın uygun görüşüne sunulur. Bakanlık güncellemeye ilişkin kararını 30 gün içerisinde ilgili kamu idaresine iletir. Mahalli idareler tarafından alınan güncelleme kararı gerekçesi ve güncellenecek hususlarla birlikte ilgili meclislerinin onayına sunulur.

(5) Mahalli idareler tarafından güncellenen stratejik planlar ilgili meclislerinde bütçeden önce görüşülerek kabul edilir.

(6) Güncellenen stratejik planlar, takip eden yılın Ocak ayı itibarıyla yürürlüğe konulur. Güncellenen stratejik planlar 14 üncü maddeye uygun olarak ilgili kamu idarelerine sunulur ve kamuoyuna açıklanır.

  1. Sayıştayca Yapılan Performans Denetim Sonuçları

Anayasal bir kurum olan Sayıştay, kamu idarelerinin dış denetimini yapmakla görevli olup, çalışmalarını düzenleyen temel mevzuat 832 sayılı Sayıştay Kanunu iken, bu Kanun 2010 yılı itibariyle mülga olmuş ve yerine, 5018 sayılı Kanun’a uyumlu olarak hazırlanan 6085 sayılı Sayıştay Kanunu yürürlüğe girerek, yeniden yapılandırılmıştır. Söz konusu 6085 sayılı Kanun ile Sayıştay denetimi, düzenlilik ve performans denetimi şeklinde yapılacağı hüküm altına alınmıştır.

Anılan Kanun’un tanımlar başlıklı 2.maddesinde de performans denetimi, hesap verme sorumluluğu çerçevesinde idarelerce belirlenen hedef ve göstergeler ile ilgili olarak faaliyet sonuçlarının ölçülmesi şeklinde yapılacağı belirtilmektedir. Dolayısıyla, Sayıştay tarafından yapılacak denetimin önemli bir kolu, performans denetimi haline gelmiştir.

Bununla birlikte, yine anılan Kanun’un 7.maddesinin son fıkrasında ise “(6) Sayıştay tarafından gerçekleştirilen performans denetimleri mali ve hukuki sorumluluk doğurmaz.” Hükmüne yer verilmiştir. Dolayısıyla, Sayıştay tarafından yapılacak performans denetimlerinde kamu idareleri, kamu zararı veya soruşturma açılması gibi hususlarla karşılaşmayacaktır.

Sayıştay Performans Bilgisi Denetimi Rehberi, 15.12.2014 tarihinde Sayıştay Başkanı tarafından onaylanarak yürürlüğe girmiş ve Stratejik Plan Değerlendirme Kriterleri aşağıdaki şekilde belirlenmiştir:

Mevcudiyet: Stratejik planın yayımlanmış olması.

Zamanlılık: Stratejik planın yasal süreler içerisinde hazırlanması.

Sunum: Stratejik planın şekil ve içeriğinin ilgili mevzuata uygun olarak hazırlanması.

İlgililik: Amaçlar ve hedefler arasında mantıksal bağlantı olması.

Ölçülebilirlik: Hedeflerin veya göstergelerin ölçülebilir olması.

İyi tanımlanma: Hedeflerin açık ve net bir tanımının olması.

Performans Bilgisi Denetimi Rehberi kapsamında gerçekleştirilen ve Sayıştay tarafından internet sitesinde konulan denetim raporlarını incelediğimizde, aşağıdaki bulgulara yer verildiği görülmektedir.

Stratejik Hedeflerin Ve Göstergelerin Ölçülebilir Şekilde İfade Edilmemesi

“XXX Büyükşehir Belediyesi 2015-2019 Stratejik Planında toplam 78 adet stratejik hedef için ölçülebilir ifadeler ve ölçmeye imkân verecek sayı, tarih, oran vb. kullanılmamıştır. Stratejik hedefler için belirlenen performans göstergelerde içerik olarak ölçülebilir ifadeler kullanılmışsa da yukarıdaki örneklerde olduğu gibi kıyaslama yapmaya imkân verecek herhangi bir sayı, oran kullanılmamıştır. Dolayısıyla bu göstergeler ölçülebilirlik kriterini karşılamamaktadır.”

Performans Programının İdare Düzeyinde Değil, Harcama Birimleri Düzeyinde Hazırlanması

“…performans programındaki hedeflere harcama birimi düzeyinde yer verildiği, idare performans programı haline getirilemediği görülmüştür. Bu durum; bir performans hedefine ilişkin performans gösterge sayısının artmasına neden olduğu gibi, bazı performans göstergelerinin de performans hedefleriyle ilgisinin kurulamamasına sebep olarak, performans programının stratejik planla karşılaştırılmasını güçleştirmiştir.”

Faaliyet Raporlarında Yer Alan Performans Göstergelerinin Geçerlilik/İkna Edicilik Kriterini Karşılamaması

“…bazı performans göstergelerinin gerçekleşme durumu sonucu meydana gelen sapmaların çok fazla olduğu görülmüştür. Bu durum performans göstergelerine ilişkin 2015 yılı hedeflerinin gerçekçi bir şekilde ortaya konulmadığını göstermektedir. Ayrıca gerçekleşmelerin, hedeften sapmaları olumlu da olumsuz da olsa nedeni açıklanmalıdır Performans göstergelerine ilişkin gerçekleşme oranlarının doğru rakamlarıyla belirtilmesi ve hedeften sapmaların çok fazla olmaması için de performans göstergelerine ilişkin hedeflerin gerçekçi bir şekilde konulması gerekmektedir.”

Performans Ölçüm Sisteminin Sağlıklı Ve Güvenilir Biçimde İnşasına Yönelik Veri Kayıt Sisteminin Oluşturulmaması

“…performans ölçümü için gerekli olan performans bilgisinin oluşturulmasını sağlamak üzere hangi verilerin toplanmasından kimlerin sorumlu olduğuna, hangi periyotlarda bu verilerin elde edileceğine, hangi verilerin, nasıl analiz edileceğine, veri güvenirliğini sağlamaya yönelik hangi önlem ve kontrollerin planlandığına ilişkin öngörülere dayalı bir sistem oluşturulmamıştır.”

Stratejik Plan ve Performans Programında Yer Alan Hedef ve Gösterge Sayısının Fazla Olması

“…stratejik planda ve performans programında, çok sayıda amaç ve hedef belirlenmesinin stratejik yönetim ve performans bilgisinin ölçüm ve değerlendirilebilmesi ve gerekli faydanın elde edilmesi açısından uygun olmadığı düşünülmektedir.”

Stratejik Plan ile Bütçe İlişkisinin Kurulamaması

“Kurumun belirlediği amaçlarını gerçekleştirmek için 2015 yılında katlandığı maliyetin, tahmini ve gerçekleşen bütçesine oranına bakıldığında bu oranın bir veya bire yakın olması gerekirken 0,32 – 0,39 arasında olduğu görülmüştür. Bu durum kurumun harcamalarının yüzde 61 – 68’ ini plan dışı alanlara yaptığını göstermektedir.”

Faaliyet Raporunda Yer Alan Göstergelerin %61 inin Geçerlilik/İkna Edicilik Kriterini Karşılamaması

“Performans Programı’nda yer alan bazı göstergelerin hedeflenen miktarı ile gerçekleşme miktarı arasında sapma meydana geldiği ancak Faaliyet Raporu’nda bir kısım sapmaların nedenlerinin belirtilmediği, bir kısmının da belirtildiği halde inandırıcı ve geçerli nedenler ileri sürülmediği tespit edilmiştir.”

Stratejik Hedeflerin Ölçülebilir Şekilde İfade Edilmemesi

Stratejik Planda Tüm Amaç Ve Hedefleri İçeren Beş Yıllık Tahmini Maliyet Tablosuna Yer Verilmemesi

Stratejik Planda Performans Göstergelerinin Bulunmaması

Performans Programında Yer Alan Tablolarının, Mevzuatta Belirtildiği Gibi Olmaması

Faaliyet Raporlarında Yer Alan Performans Göstergelerinin Geçerlilik/İkna Edicilik Kriterini Karşılamaması

Performans Ölçüm Sisteminin Sağlıklı Ve Güvenilir Biçimde İnşasına Yönelik Veri Kayıt Sisteminin Oluşturulmaması

Performans Programında Girdi Niteliğinde Faaliyetlerin Belirlenmesi

Performans Programında Hedeflere Yönelik Birden Çok Aynı Nitelik Taşıyan Faaliyetin Belirlenmesi

Birim Faaliyet Raporlarının Şekil ve İçerik Açısından Mevzuata Uygun Olmaması

Performans Ölçümlerinin Sağlıklı ve Güvenilir Biçimde Çalışmasına Yönelik Kurumsal Veri Kayıt Sistemi Oluşturulmaması

Planda yer Alması Gereken Temel Unsurlar Arasında Sayılan “Stratejilerin” Stratejik Planda Bulunmaması

Faaliyet Maliyetleri Tablosunun Altında Açıklamalar Kısmının Yer Almaması

Performans Hedefi Tablosunun Altında Açıklamalar Kısmının Yer Almaması

Performans Programı ile Stratejik Plan Arasında Tutarsızlıklar Bulunması

Performans Programında Yer Alan Bazı Performans Göstergelerinin Performans Hedefleri ile İlgili Olmaması

Performans Ölçüm Sisteminin Sağlıklı ve Güvenilir Biçimde İnşasına Yönelik Veri Kayıt Sisteminin Oluşturulmaması

Ölçülebilir Olmayan Hedefler İçin Gösterge Belirlenmemiş Olması

Belirlenmiş Olan Hedeflerin Ölçülebilir Olmaması

Stratejik Planda Tüm Amaç ve Hedefleri İçeren Beş Yıllık Tahmini Maliyet Tablosuna Yer Verilmemiş Olması

Göstergelerin İyi Tanımlanmamış Olması

Göstergelerin Performans Hedefleri İle İlgisiz Olması

Performans Hedeflerinin Çıktı/Sonuç Odaklı Olmaması

Faaliyet Raporunda Bütçe Hedef ve Gerçekleşmelerinde Meydana Gelen Sapmalara İlişkin Nedenlere Yer verilmemiş Olması

Performans Sonuçları Tablosunda Performans Hedef ve Göstergelerinde Meydana Gelen Sapmalara İlişkin Nedenlere Yer Verilmemiş Olması

Performans Sonuçları Tablosunda Performans Hedef ve Göstergelerinin Gerçekleşme Durumuna Yer Verilmemiş Olması

Stratejik Planda Bir Önceki Dönem Stratejik Planına İlişkin Değerlendirmelere Yer Verilmemesi

Performans Programında Yer Alan Bazı Göstergelerin Ölçülebilir Olmaması

Performans Hedef ve Göstergelerinde Meydana Gelen Sapmaların Nedenlerine Yer Verilmemesi

Performans Programında Gerçekleştirilmesi Planlanan Bazı Performans Hedefleri İçin Belirlenen Performans Göstergelerine İlişkin Faaliyet Raporunda Bilgiye Yer Verilmemesi

Performans Programında Yer Aldığı Halde Faaliyet Raporunda Yer Verilmeyen Performans Hedef ve Göstergelerinin Olması

Performans Programında Yer Almadığı Halde Faaliyet Raporunda Gerçekleştirilen Hedef/Faaliyetlerin Olması

  1. Sonuç ve Değerlendirme

Stratejik yönetim anlayışı, kamu idarelerinin vizyon, misyon, amaç ve hedefler belirlediği, bütçelerini bu kavramlar çerçevesinde kullandığı bir süreci ifade etmektedir. Plan hazırlık çalışmalarının başarılı olması, katılımcılığın sağlanmasına ve plana ilişkin hazırlık çalışmalarının etkin yürütülmesine bağlıdır.

Ancak, yeni rehber kapsamında, daha teknik ve detaylı analizlerin yapılması, katılımcılığın sağlanmasına yönelik ayrıntılı çalışmaların yapılması şarttır. Bu durum, plan çalışmalarının da iyi planlamasını gerektirmektedir.

Bu kapsamda başarılı bir stratejik planlama çalışması için önerilerimiz aşağıda yer almaktadır:

  1. İç paydaş ve dış paydaşlar (özel ve kamu tüzel kişileri ile vatandaş ve STK’lar için ayrı ayrı) kuruma özgü anket sorular hazırlanmalı, anketler sonrası değerlendirme raporları düzenlenerek, paydaş analizinde bu sonuçlardan yararlanılmalı.
  2. Rehberde zorunlu olan iç genelge ile hazırlık programı ayrıntılı olarak hazırlanmalı, zaman çizelgesi ve yapılacak işler ayrıntılı olarak düzenlenmeli
  3. Yeni Rehberde yer alan 85 performans göstergesi örnek olarak verilmiş, idarenin özellikleri, öncelikleri, diğer benzer idarelerdeki iyi uygulama örnekleri incelenerek, gösterge sayısı arttırılmalı, tasniflenmeli ve harcama birimlerinden bu yönde sürekli görüş alınmalı
  4. Stratejik plan ekibinin ayrıntılı, nitelikli ve uygulamalı eğitimler verilmeli, ihtiyaç duyulması halinde anket ve/veya kamuoyu araştırmalarına yönelik danışmanlık hizmeti alınmalı
  5. Misyon, vizyon, amaç ve hedef belirlenmesi için beyin fırtınası şeklinde çalışmalar yapılmalı
  6. Mevcut durum analizinde yapılması gereken analizler için özel, teknik ve ayrıntılı tablolar hazırlanmalı ve geleceğe bakışta “neredeyiz?” sorusu için gerekli araştırma yöntemleri belirlenmeli
  7. Güçlü Yönler – Zayıf Yönler – Tehditler – Fırsatlar Analizi için havuz veri oluşturulmalı, özellikle, gerçekleştirme görevlileri ile harcama yetkilileri ile bu veriler üzerinden anket veya mülakat yöntemleriyle GZFT Analizi tamamlanmalı
  8. Sayıştay’ın stratejik yönetim denetim sonuçları incelenmeli ve bu raporlarda yer alan eleştiriler bir kontrol listesi haline dönüştürülmeli. Bu raporlarda yer alan tespitler konusunda ekip uyarılarak, çalışmalarda olabilecek hataların önlenmesi sağlanmalı
  9. Türkiye’de iyi uygulama örneklerinden oluşturulacak, alternatif proje/hizmet/faaliyet önerileri bir araya getirilerek, idare bütçesiyle veya farklı finansman yöntemleriyle gerçekleştirilebilecekler harcama birimleri ile paylaşılmalı, yapılmayan ve yapılmasında fayda görülenler tespit edilerek, planda ve performans programı ile bütçede yer alması sağlanacaktır.
  10. Mali tablo analizi yapılabilmesi için özel tablolar hazırlanmalı ve vaat kapasitesinin ortaya çıkarılması için özel çalışmalar yapılmalı
  11. İhtiyaç duyulması halinde iç ve dış paydaşların katılımın sağlandığı, kapsamlı ve iyi organize edilmiş 2 günlük arama konferansı veya stratejik plan çalıştayı düzenlenmeli
  12. Kurumsal risklere ilişkin iç kontrol uyum eylem planı uygulamaları ile izleme ve değerlendirme raporları incelenmeli, kurumsal risklere ilişkin önlemlerin planda yer alması sağlanmalı

[1] Resmi Gazete: 26 Mayıs 2006 – Sayı : 26179

[2] Rehberin son haline ulaşmak için http://www.sp.gov.tr/tr/html/18/Kilavuz+ve+Rehberler/ adresine bakılabilir.

[3] 30/04/2015 tarihli ve 29342 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmıştır.

[4] 5018 sayılı Kanun’un iç denetçilerin görevleri başlıklı 64.maddesinin “d” bendi.

[5] 5018 sayılı Kanun’un iç denetçilerin görevleri başlıklı 68.maddesinin ilk fıkrası.

[6] http://www.sp.gov.tr/tr/haberler/s/34

[7] http://www.bdturkey.com/belediyelerce-yapilan-danismanlik-hizmet-alimlarinin-kapsami-makale,145.html

[8] Kamu gideri: Kanunlarına dayanılarak yaptırılan iş, alınan mal ve hizmet bedelleri, sosyal güvenlik katkı payları, iç ve dış borç faizleri, borçlanma genel giderleri, borçlanma araçlarının iskontolu satışından doğan farklar, ekonomik, malî ve sosyal transferler, verilen bağış ve yardımlar ile diğer giderleri,

Daha fazla göster

İlgili Makaleler

Close